Dự án nâng cao năng lực đánh giá và quản lý tài nguyên nước (CAPAS ) là dự án do Cục quản lý tài nguyên nước – Bộ Tài nguyên và môi trường phê duyệt với sự hỗ trợ về tài chính của cơ quan hợp tác kỹ thuật Bỉ. Hà Nam là một trong 7 tỉnh (Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Bình Thuận, Phú Yên và Ninh Thuận) tham gia dự án. Đây là dự án lớn được thực hiện trong vòng 4 năm (2009 – 2012) với mục tiêu nhằm cải thiện quy hoạch chiến lược về tài nguyên nước, nâng cao ý thức cộng đồng và nâng cao năng lực quản lý nhằm bảo vệ tài nguyên nước. Trao đổi với phóng viên, Ông Nguyễn Văn Truyện – PGĐ Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nam; Giám đốc dự án cho rằng: đây là cơ hội giúp Hà Nam tăng cường năng lực đánh giá và quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này

Ông Nguyễn Văn Truyện - Phó Giám đốc
Sở TNMT tỉnh Hà Nam
* Tính
đến thời điểm này, dự án đã đi vào hoạt động được 1 năm. Xin ông cho biết, Sở
Tài nguyên và Môi trường Hà Namđã triển khai được những nội dung gì và kết quả bước đầu ra sao?
Năm 2009, theo kế hoạch của Ban
quản lý dự án (QLDA) Trung ương thì Ban QLDA tỉnh Hà Nam đã hình thành 07 hợp
phần thực hiện nhưng với nội dung thực tế thì năm 2009 mới thực hiện 06 hợp
phần:
- Hợp phần Thu thập số liệu
- Hợp phần Xây dựng cơ sở dữ liệu
- Hợp phần đánh giá toàn diện nước mặt và nước dưới đất
- Hợp phần Truyền thông
- Hợp phần Đào tạo
- Hợp phần Quan trắc
Đến nay, các hợp phần đã hoàn
thiện và nộp báo cáo về Ban QLDA Trung ương, kết quả đã được chấp nhận và được
đánh giá khá tốt.

Nguồn nước đang bị ô nhiễm trầm trọng và ngày càng cạn kiệt.
* Đâu là
những vấn đề cần giải quyết trong công tác quản lý nguồn nước mà dự án CAPAS
muốn hướng tới, thưa ông?
Thực tế chúng ta đã biết, nước là
tài nguyên đặc biệt quan trọng, là thành phần thiết yếu của sự sống và môi
trường, quyết định sự tồn tại, phát triển bền vững của đất nước; mặt khác nước
cũng có thể gây ra tai họa cho con người và môi trường. Mặc dù vậy, Trong những
năm gần đây, xã hội đang trải qua sự phát triển nhanh chóng cũng như đô thị hóa
và công nghiệp hóa một cách mạnh mẽ. Việc này đã tạo ra một áp lực lớn về tài
nguyên nước cho cư dân đô thị cũng như nông thôn: các nguồn nước mặt như sông,
suối, ao, hồ bị ô nhiễm bởi các chất thải công nghiệp, nuôi trồng thủy sản… xả
ra các nguồn tiếp nhận mà không qua xử lý. Các nguồn nước ngầm bị ảnh hưởng bởi
sự khai thác quá mức hoặc sự bảo vệ các tầng nước ngầm một cách không thích
hợp.
Xuất phát từ thực trạng đó, dự án
CAPAS muốn hướng tới mục tiêu là cải thiện quy hoạch chiến lược về tài nguyên
nước; cải thiện công tác bảo vệ tài nguyên nước; nâng cao ý thức cộng đồng về
bảo vệ tài nguyên nước; nâng cao năng lực nhân sự quản lý tài nguyên nước của
Sở Tài nguyên và Môi trường.
Cụ thể, Tại Hà Nam Dự án sẽ hướng
tới một số vấn đề cần giải quyết trong công tác quản lý nguồn nước như: đánh
giá toàn diện về nước ngầm và nước mặt. Trên cơ sở đó, xây dựng cơ sở dữ liệu
ngành được vận hành tại Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nam, xây dựng chiến
lược, chính sách phát triển bền vững tài nguyên nước; Quản lý tổng hợp tài
nguyên nước, bao gồm quy trình ra quyết định, được phát triển và thí điểm tại
tỉnh ta; đồng thời thực hiện các chiến dịch nhằm nâng cao ý thức cộng đồng về
bảo vệ tài nguyên nước tại Hà Nam. Bên cạnh đó, mở các khóa đào tạo cho
cán bộ ngành tài nguyên môi trường (cấp tỉnh, huyện, xã) về quản lý tài nguyên
nước.
*Theo
ông, công tác quản lý tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh Hà Nam những năm
gần đây còn tồn tại khó khăn, vướng mắc gì?
Trong thời gian qua, công tác quản
lý tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh như: Về ý thức chấp hành pháp luật tài
nguyên nước ở nhiều tổ chức, cá nhân còn yếu, dẫn đến tình trạng khai thác, sử
dụng tài nguyên nước không xin phép. Nguồn kinh phí dành cho hoạt động quản lý
tài nguyên nước còn hạn chế. Đồng thời, đội ngũ cán bộ quản lý tài nguyên nước
còn quá ít, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Công tác quản lý tài nguyên nước ở
cấp xã, huyện chưa có cán bộ chuyên môn, còn kiêm nhiệm nhiều việc, (chủ yếu là
cán bộ địa chính kiêm nhiệm) dẫn đến việc không hoàn thành nhiệm vụ, chính
quyền các cấp chưa thực sự quan tâm đến công tác quản lý tài nguyên nước; Biên
chế cho cán bộ làm công tác quản lý Tài nguyên nước rất nhỏ so với nhu cầu quản
lý nước mặt, nước dưới đất theo pháp luật tài nguyên nước.
Trong khi đó, hệ thống pháp luật quản lý tài nguyên nước của nước ta chưa
hoàn chỉnh, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước các cấp chưa đáp ứng
yêu cầu, còn nhiều hạn chế cả về con người và phương tiện hoạt động.

Truyền thông sẽ là một trong những hoạt động trọng tâm được triển khai
trong năm 2010 này.
*Những
hoạt động trọng tâm nào sẽ được dự án triển khai trong năm 2010 này thưa ông?
Năm 2010 này, chúng tôi sẽ tiếp
tục tăng cường công tác phối hợp với các ngành, các cấp nhằm triển khai chi
tiết, cụ thể 07 hợp phần: Hợp phần thu thập số liệu; Hợp phần xây dựng cơ sở dữ
liệu; Hợp phần đánh giá toàn diện nước mặt và nước dưới đất; Hợp phần truyền
thông; Hợp phần đào tạo; Hợp phần quan trắc; Hợp phần Phát triển và Bảo vệ Tài
nguyên nước tỉnh Hà Nam
Trong đó, truyền thông sẽ là một
trong những hoạt động trọng tâm được triển khai trong năm 2010 này. Dự án sẽ tổ
chức các cuộc vận động nhằm nâng cao ý thức cộng đồng, cải thiện hành vi liên
quan đến bảo vệ môi trường và nguồn nước. Tăng cường vai trò của cộng đồng
trong việc giám sát thực hiện pháp luật tài nguyên nước. Ngoài ra, tổ chức các
khóa tập huấn nhằm nâng cao năng lực của cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường
trong công tác quản lý Tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh.
Xin cảm ơn ông!