Vai trò của cộng đồng trong việc thu gom, phân loại và xử lý rác thải.

Nhìn lại vấn đề vệ sinh môi trường nông thôn trong những năm gần đây, mặc dù đã có rất nhiều cố gắng từ các cấp, ngành. Hầu hết các xã, phường, thị trấn trong tỉnh đều có quy hoạch và xây dựng được các bãi rác thải tập trung được bố trí xa khu dân cư. Đồng thời, tại rất nhiều thôn, xóm đã hình thành được tổ thu gom rác thải sinh hoạt hàng ngày để đưa về bãi rác tập trung. Không những vậy, có khoảng 70% số HTXDVNN đầu tư xây dựng thùng rác đồng ruộng để người dân bỏ rác thải trong quá trình sản xuất. Theo số liệu của Chi cục Bảo vệ thực vật (BVTV) tỉnh, trong 3 năm (2006,2007, 2008) toàn tỉnh đã thu gom được 7,226 tấn vỏ bao bì, chai, lọ đựng thuốc BVTV.

Ảnh: Thu gom rác thải

Tuy vậy, trên thực tế mới chỉ thu gom khoảng hơn 50% tổng số lượng rác thải trong sinh hoạt và sản xuất hàng ngày. Số còn lại một bộ phận nhân dân vẫn vứt ra môi trường tự nhiên, mương, máng, đồng ruộng. Ngay những thùng rác đồng ruộng ở nhiều nơi do không được thu gom kịp thời đầy tràn ra ngoài trở thành một điểm ô nhiễm môi trường tập trung. Với những bãi rác tại các địa phương mới chỉ giải quyết được vấn đề thu gom và chôn lấp tại chỗ.

Ảnh: Bãi rác sau khi được chôn lấp

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường từ rác thải Hợp phần “Kiểm soát ô nhiễm tại các khu vực đông dân nghèo” đã triển khai dự án Xây dựng nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt công suất 20tấn/ngày đêm. Thực hiện dự án, rác sẽ được phân loại ngay từ hộ gia đình. Theo đó, rác hữu cơ và rác vô cơ được để riêng và mang tới địa điểm tập kết tại thôn, xóm. Từ đó, tổ dịch vụ môi trường của các xã sẽ vận chuyển đến điểm tập kết rác tạm thời sau đó được đưa đi xử lý tại trạm xử lý rác tập trung. Với dự án này, trạm xử lý rác thải  công suất 20 tấn/ngày được đầu tư xây dựng tại xã Duy Minh (Duy Tiên). Rác thải sau khi thu gom tập trung tại nhà máy xử lý rác được phun chế phẩm vi sinh khử mùi hôi và khử độc, những loại rác độc hại được đốt ở lò chuyên dụng hoặc chôn lấp hợp vệ sinh, rác hữu cơ được xử lý thành phân vi sinh sử dụng trong trồng trọt.

Ảnh: Nhà điều hành của nhà máy xử lý rác

Ảnh: Nhà tách lọc rác

Vấn đề chính là đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân các xã trong vùng dự án hiểu và thực hiện phần loại rác tại gia đình và hàng ngày mang ra để đúng nơi quy định. Qua đó, tạo thói quen về việc có ý thức phân loại rác trong sinh hoạt và sản xuất. Đây chính là hình thức xã hội hóa trong công tác thu gom, phân loại và xử lý rác thải trong cộng đồng. Hình thức phân loại rác tại nguồn này giúp phát huy tối đa hiệu quả của trạm xử lý rác thải tập trung. Cũng từ mô hình dự án này là điểm nhân rộng ra các địa phương khác trong tỉnh. Có như thế, tình trạng rác thải gây ô nhiễm môi trường tại khu vực nông thôn mới được giải quyết dứt điểm. ./.